Momenteel vergroten de 4e- en 5e-jaars havoleerlingen hun kennis over de Einsteintelescoop welke mogelijk in Limburg geplaatst gaat worden. Voorafgaand aan het bezoek hebben leerlingen hun kennis vergroot met betrekking tot de werking van de telescoop, zwaartekrachtsgolven, de potentiële werkgelegenheid en de problematiek van het bouwen van zo'n megaproject. Een uiterst geschikt onderwerp om natuurkunde en aardrijkskunde nader bij elkaar te laten komen. Eén van de onderdelen, naast het bezoek van een geoloog/expert in de klas, was een bezoek aan het Einstein Telescoop Education Center. Al deze nieuwe kennis nemen ze mee naar de eindopdracht waar zij een populairwetenschappelijk artikel schrijven over een onderwerp binnen het Einstein Telescoop-project.

In onderstaand bericht vertellen eerst Bram, Kai en Dani over hun ervaringen, waarna Limei, Ginger en Julie hun beleving van die dag delen.

Bram, Kai en Dani

Als eerste hebben we een korte film bekeken in de koepelbioscoop en onder een groot scherm waar alles werd geprojecteerd. De film gaf uitleg over de Einsteintelescoop en over het heelal. De film ging dieper in op het samensmelten van zwarte gaten die zwaartekrachtsgolven produceren. De film had veel vragen bij ons opgewekt, omdat we best wel veel informatie naar ons toegegooid kregen. Die vragen konden we later stellen bij een specialist.

Na de film moesten we 104 treden omhooglopen, om aan te komen bij de interactieve collegezaal. Hier kregen we uitleg van een specialist en van de virtuele professor Koekoek. De uitleg ging dieper in op de informatie van de film. Het wordt interactief gemaakt door met proefjes uit te leggen hoe bepaalde dingen van de Einsteintelescoop en het heelal werken. In de uitleg zaten veel onderdelen die we tijdens de lessen op school ook al hadden behandeld. Hierdoor begrepen alles sneller, maar was het soms ook wat saaier. De proefjes maakten het weer interessanter, omdat we hier onze eerder opgedane kennis konden toepassen in de praktijk tijdens de workshops.

Wij hadden een workshop waar we een interferometer moesten bouwen. Eerst kregen we informatie over hoe een interferometer werkt en word gemaakt. Daarna mochten we zelf beginnen met het maken van de interferometer (zie foto). We kregen een soort van moederbord, 2 spiegels, 1 lichtsplitser, 2 lenzen van verschillende sterkte, 1 projectiebord en als laatste 3 lasers met verschillende kleuren. Met de interferometer moesten we trillingen kunnen weergeven. Ook moesten we onderzoeken welke van de 3 lasers het beste trillingen weergeeft. Doordat het zeer interactief was, was het leuk en interessant om te doen.

Limei, Ginger en Julie over de workshops

Tijdens de workshops volgde Limei de geofysica-workshop. Bij deze workshop heeft ze van verschillende materialen de voortplantingssnelheid gemeten. Zo kon ze achterhalen welke materialen er in de grond moeten zitten op de locatie waar de Einstein telescoop mogelijk komt te liggen. Limei vond dit een leuke en creatieve opdracht, omdat je veel met je groepje samenwerkte en het een interessante manier was om de voortplantingssnelheid van materialen te onderzoeken. Ook begrijpt Limei nu beter hoe de verschillende samenstellingen van grondsoorten impact kunnen hebben op de Einstein telescoop.

Julie en Ginger hebben daarentegen de trillingen-workshop gevolgd. Met behulp van het massa-veersysteem hebben ze de eigenfrequentie van een bol berekend. Dit hielp ze te begrijpen om de Einstein telescoop niet in zijn eigen frequentie te laten trillen vanaf het moment dat hij in zijn werking gaat. Julie en Ginger vonden dit een erg leuke workshop en hebben veel geleerd over de natuurkundige wetenschap achter de Einstein telescoop.

Afsluiting van de dag door Limei, Ginger en Julie

Als laatste onderdeel van de dag mochten we in groepjes aan de slag gaan met een creatieve opdracht. We konden kiezen uit verschillende presentatievormen, zoals een video, podcast, poster, etc. Ook konden we kiezen uit een onderwerp waarover we de presentatie moesten houden. Limei, Ginger en Julie hadden ervoor gekozen om in een podcast aan een 10-jarige uit te leggen hoe de Einstein telescoop werkt.

Persoonlijk vonden wij dit het leukste onderdeel van de dag. Het voelde namelijk net alsof we een echte podcast aan het opnemen waren. We hebben hier zeker van genoten. Concluderend vonden we dit een hele leuke en leerzame dag. Het was de lange treinreis naar Kerkrade zeker waard.

Bekijk hier de diverse verslagen geschreven door de leerlingen na hun bezoek aan ETEC

• Een poort naar een andere dimensie
• Einsteintelescoop
• Echo's uit de ruimte
• De toekomst van het Heelal
• De verrassende demping van de Einsteintelescoop

Op donderdag 19 september ging een groep havo 4 leerlingen in alle vroegte richting de universiteit van Wageningen. Daar volgden zij colleges over algen en brainstormden ze over ideeën om zelf een algenreactor te bouwen waarna zij dit presenteerden aan de groep.

Algen hebben heel veel potentie voor de toekomst. Het kan onder andere als brandstof dienen, maar er kunnen ook voedingsstoffen uitgehaald worden. In de middag bezochten we de algenreactoren van de universiteit.

De leerlingen deden ijverig mee, stelden goede vragen en waren heel enthousiast!

De komende weken gaan zij tijdens de lessen aan de slag met een eigen ontwerp en gaan zij de reactor ook daadwerkelijk bouwen. 
Zodra we de algen vanuit Wageningen binnen hebben, gaan de leerlingen deze opkweken in hun eigen reactor en er experimenten op loslaten.
In november krijgen we bezoek vanuit Wageningen. Zij beoordelen de reactoren en kunnen er wellicht ideeën uit opdoen. De beste reactor zal beloond worden met een prijs. 

De afgelopen weken hebben de leerlingen zelf een algenreactor gebouwd waarin algen een week hebben kunnen groeien. Er werden creatieve reactoren bedacht en overal uit het schoolgebouw werden materialen gehaald. Zelfs de medewerkers van de technische dienst hielpen met het leveren van oude Tl-buizen! 

Donderdag 28 november hebben de groepjes hun reactor en project gepresenteerd aan de onderzoekers uit Wageningen. Zij waren onder de indruk van de opbrengst die elk groepje had geleverd! Het was een succesvolle, eerste module voor het vak technologie.

Op 19 december bezochten we met de technologieklas verschillende bedrijven van VDL, waaronder de Nedcar fabriek in Born, waar nu legervoertuigen worden gemaakt.
Na de kerst zijn de leerlingen met een nieuwe opdracht aan de slag gegaan, vanuit Medtronic.

Op 8 januari hebben twintig leerlingen van het vak Technologie van havo 4 en 5 een bijzonder leerzame én smakelijke ervaring opgedaan bij het Bakatelier in Valkenburg. Onder begeleiding mochten zij volledig zelf twee bruine broden met geroosterde zaden bereiden: ingrediënten mengen, het deeg kneden en vormen, en het meerdere keren laten rijzen. Daarna gingen ze ook nog aan de slag met het bakken van een rustiek Limburgs krentenbrood.

Deze activiteit vormt de voorbereiding op hun komende opdracht voor Technologie. Daarbij gaan de leerlingen zelfstandig een brood bakken met een broodbakmachine. Ze leren daarvoor zelf de machine instellen en maken eigen keuzes over de rijstijd en hoeveelheden van de ingrediënten. Van bakker Roel van het Bakatelier hebben ze de opdracht gekregen een wit rozijnenbrood te bakken, waarbij ze technieken moeten gebruiken van beide broden die ze in Valkenburg hebben gebakken. In maart zal Roel de resultaten komen beoordelen.

Het was een geslaagde ochtend waarin onder andere theorie over gluten, rijzen en gist en praktijk mooi samenkwamen. Natuurlijk werd er ook genoten van de heerlijke geuren uit de oven, en wat zullen de broden, die ze uiteraard mee naar huis mochten nemen, hebben gesmaakt!

In deze module werken de leerlingen tijdens het vak Technologie aan een casus als ergotherapeut, fysiotherapeut en bewegingsagoog die werkzaam zijn een woonzorgtehuis. Zij onderzoeken het verband tussen beweging en de gemoedstoestand van de bewoners van het verzorgingstehuis en presenteren een plan aan de directie waarin zij zowel meetbaar als voelbaar (voor de bewoners) een bewegingsplan inzetten. De directie wil natuurlijk wel weten of hun plan het gewenste effect gaat geven, uiteraard op basis van relevante data. De leerlingen gaan daarvoor in deze module aan de slag met hartslagmetingen en longinhouden in samenwerking met Medtronic, een bedrijf gespecialiseerd in medische apparatuur.

Klik op onderstaande linkjes om te zijn wat de leerlingen gemaakt hebben
- Beweegplan 
- Beweegplan Croonenhoff
- Eindopdracht poster

SDGuerrillARTs biedt leerlingen met het vak Technologie de kans om hun passie voor kunst en technologie te verbinden aan een maatschappelijke missie: het zichtbaar maken van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen/ Sustainable Development Goals (SDG’s) in hun eigen omgeving.

De SDG’s zijn 17 wereldwijde doelen van de Verenigde Naties die zich richten op grote uitdagingen zoals armoede, ongelijkheid, klimaatverandering, milieu, vrede en rechtvaardigheid.
Leerlingen verdiepen zich regelmatig op onze school in de SDG’s. In deze module kijken we vooral naar thema's als milieu, klimaatverandering, vrede en rechtvaardigheid en vormen de SDG’s het inhoudelijke kompas.

Dit traject wordt uitgevoerd in samenwerking met Rd4 en Zuyd Hogeschool (afdeling Communication and Multimedia Design) en start met bewustwording, gevolgd door brainstormsessies in de vorm van design thinking strategies waarin leerlingen lokale vraagstukken koppelen aan relevante SDG’s, zoals Klimaatactie (SDG 13) of Duurzame Steden (SDG 11). 
De leerlingen ontdekken hoe kunst en technologie ingezet kunnen worden om hun boodschap krachtig over te brengen. Ze ontwerpen en bouwen installaties met aandacht voor duurzame en circulaire materialen, onder andere afkomstig van het Rd4-recyclagecentrum.

De module kan heel open zijn, in de zin van het bedenken van een nieuw product dat gemaakt is van gerecycled materiaal (naar eigen keuze) of werken op het niveau van REPURPOSE: hergebruik van verzamelde weggeworpen kleding omvormen naar akoestische panelen.
De uiteindelijke kunstwerken informeren, prikkelen en betrekken de gemeenschap. Zo ontwikkelen leerlingen niet alleen creatieve en technologische vaardigheden, maar ook een blijvend bewustzijn van duurzame ontwikkeling en hun eigen rol daarin.